OJCIEC, Miljenko Jergović

Trudno jest oceniać książkę, która zawiera tak intymne wyzwania jak „Ojciec” Miljenki Jergovića. Można ją po prostu smakować, cieszyć się pięknym językiem i czuć się dopuszczonym do tajemnic i skrytych myśli, które Autor  zdecydował się odkryć przed nami. W „Ojcu”, który jest esejem pożegnalnym ojca, zawarł kawałek swojego prywatnego, bałkańskiego kotła.

To jednak więcej niż pożegnanie, to jakby rozrachunek z historii życia rodziny Jergovićia i jego własnego. To zajrzenie w głąb siebie i przelanie na papier wszystkich myśli, które kłębiły się w nim, a znalazły ujście dopiero w momencie kiedy napisał „Umarł mi ojciec”. To także życiorys ojca, którego Autor nie widział przez trzydzieści lat.

Nie jest to uporządkowana opowieść, chociaż opowiada o czasach od drugiej wojny światowej do śmierci ojca, ale luźny zbiór wspomnień, przemyśleń, anegdot, rodzinnych historii. Wszystko zaś jest wplecione, jak to zwykle bywa u Jarowićia w historię państwa, którego już nie ma na mapie Europy. A czyni to w sposób niezwykle inteligentny, momentami zabawny, posługując się wieloma aluzjami, które czasami mnie, polskiemu czytelnikowi, jest trudniej wyłapać, chociaż podszkoliłam się już z historii byłej Jugosławii pryz okazji lektury „Srda śpiewa o zmierzchu w Zielone Świątki”. Niektóre obrazy z Jugosławii są niezwykle ostre, jak brzytwa, jak chociażby te z czasów głębokiego socjalizmu, inne starają sie nam przybliżyć zawiłość niuansów, jak chociażby tego, dlaczego aby dostać chorwacki dowód tożsamości i udowodnić, że jest się Chorwatem, trzeba być ochrzczonym.

Opowiadając nam o swoim ojcu Dobroslavie Miljenko Jergović opowiada nam także o sobie, o dziecku ojca, który miał niechlubną partyzancką przeszłość, za którą starał się całym życiem przeprosić pracując jako hematoonkolog i ratując życia wielu osób chorób na białaczkę, to także historia dziecka rodziców rozwiedzionych, wnuku dwulicowej Stefaniji, a także dziecka porzuconego na rzecz nowej żony. I dorosłym człowieku, który stara się tą wiedzę o swojej rodzinie i swoim ojcu poukładać i określić samego siebie.

Wymagająca lektura, ale niezwykle piękna, co jest dużą zasługą tłumaczki, pani Magdaleny Petryńskiej. Warto po nią sięgnąć, szczególnie jeśli kogoś zachwyciła wcześniej „Srda śpiewa o zmierzchu w Zielone Świątki...” tak jak mnie.

_________________

Miljenko Jergović, Ojciec,  przeł. Magdalena Petryńska, seira wzdawnicza Sulina, Wydawnictwo Czarne, 2012, s. 208.

———————————

Książkę przeczytałam w ramach wyzwania Czytamy serie wydawnicze.