DZIEWCZĘTA Z SZANGHAJU, LISA SEE

„Dziewczęta z Szanghaju”  Lisy See opowiadają o dwudziestu latach życia dwóch sióstr: Pearl i May. Ich życie jest pretekstem do pokazania Szanghaju tuż przed wybuchem drugiej wojny światowej, a później losów emigrantów chińskich „na Złotej Górze” – czyli w Stanach Zjednoczonych.

Siostry poznajemy w 1937 roku. Szanghaj nazywany jest Paryżem Azji, miastem różnych kultur, bardziej zachodnim, niż chińskim. Takie są też Pearl i May, modelki pozujące do kalendarzy, nazywane pięknymi dziewczętami. Wywodzą się z wyższej klasy społecznej, opływają w luksusy, noszą zachodnie ubrania i prowadzą życie niczym prawdziwe paryżanki. Ich beztroska dola kończy się, kiedy ich ojciec przegrywa fortunę i aby zdobyć pieniądze na pokrycie długów aranżuje im małżeństwa z rodakami mieszkającymi w Ameryce. Nowe związki mają być gwarancją na nowe, lepsze, dostatnie życie. Początkowo pragnęły uciec i nie wypełnić woli ojca, są przecież młodymi kobietami, które podążają zgodnie z duchem czasów, nie kultywują chińskich tradycji, nie wierzą w przesady i zabobony, a tym bardziej w aranżowane związki. Niestety Japonia uderza na Chiny i dołączenie do małżonków wydaje być się jedyną szansą i nadzieją na lepsze życie…

Powieść Lisy See opowiada o relacjach, przede wszystkim tych siostrzanych. Pearl i May pomimo wszystko nigdy się nie rozstają, kochają się i nie lubią, kłócą się  i godzą, są egoistyczne i altruistyczne, zazdrosne i wspaniałomyślne. Każda z nich jest przekonana o swojej racji i krzywdzie, zazdrości „lepszego” losu tej drugiej…  Lektura ta pokazała mi jak powstają fundamenty chińskiej rodziny, zrozumiałam, że syn gwarantuje nie tylko przedłużenie rodu i nazwiska, ale także pamięci o przodkach, którzy będą dalej czczeni i niezapomniani.

„Dziewczęta z Szanghaju” pokazują, że proces asymilacji w nowym kraju jest bolesny i długotrwały, zamiast lepszego życia spada się na sam dół drabiny społecznej, gdzie trzeba zaczynać od zera, walcząc o każdy dzień i mając świadomość bycia obywatelem trzeciej kategorii. W oczach rodzimych mieszkańców amerykańskiej ziemi kolor skóry i język ojczysty determinuje ich, uchodzą za obcych, a nawet wrogów. Najpierw utożsamiani są ze znienawidzonymi Japończykami, a później ze znienawidzonymi komunistami i nie ma znaczenia, jak długo tam mieszkają, czy się tam urodzili, co zrobili dla samych Amerykanów. Wtedy też, tak daleko od kraju, zaczyna się doceniać swoje korzenie i tradycje, albowiem nigdy nie pozwolono im poczuć, że są u siebie.

Nieśpieszna to lektura, bez gwałtownych zwrotów akcji, opowiedziana z punktu widzenia Pearl, której przyszło walczyć o siebie i swoich bliskich w tak trudnych czasach i warunkach.  Zakończenie jest otwarte i pewnie wzbudziłoby we mnie mieszane uczucia i spory niedosyt gdyby nie to, że kolejna część tej opowieści „Marzenia Joy” – czeka na półce. Książkę czyta się dobrze, więc z chęcią dowiem się, jak potoczyły się losy sióstr.