STULECIE WINNYCH. CI, KTÓRZY PRZEŻYLI, Ałbena Grabowska

Skusiłam się na „Stulecie Winnych. Ci, którzy odeszli” Ałbeny Grabowskiej z kilku powodów. Po pierwsze – lubię sagi. Przywiązuję się do bohaterów książkowych i często czuję niedosyt, kiedy przychodzi mi się z nimi szybko rozstać. Po drugie – tło historyczne, a więc w tym przypadku okres I wojny światowej, zawsze mnie pociąga. Zupełnie przypadkiem zaś było to, że sięgnęłam dwa razy pod rząd po powieść napisaną przez lekarza, tym razem polskiego.

Akcja książki zaczyna się w momencie narodzin bliźniaczek Winnych. Sam poród opisany jest w sposób dramatyczny i szczegółowy, ale mnie to, ze względu na moją profesję, akurat interesowało. Autorka, w końcu lekarz, nieważne że neurolog-epileptolog, z pewnością porody w swoim życiu widziała, a w paru z pewnością i uczestniczyła, więc wie, o czym pisze. Mila i Ania rodzą się w sposób niezwykły i są też niezwykłymi istotami od pierwszych dni życia, a szczególnie ta druga, młodsza bliźniaczka, która obdarzona jest darem jasnowidzenia. Ta szczególna umiejętność z czasem zanika, ale jasne i mniej jasne przeczucia towarzyszą Ani przez resztę jej życia. Na początku miałam mieszane uczucia co do tej specjalnej umiejętności siostry Winnej, bo jakoś mam chłodny stosunek do takowych paranormalnych zdolności, ale później przestały mi już one przeszkadzać.

Rudowłosym siostrom będziemy towarzyszyć na kartach powieści przez 25 lat poznając nie tylko ich losy wpisane w bieg historii, ale także koleje całej ich licznej rodziny oraz przyjaciół i znajomych. Autorka ciekawie nakreśliła wiele postaci, ludzi ze swoimi wątpliwościami oraz mocnymi i słabszymi stronami, ludzi, ktorzy upadają i podnoszą się, powtarzają błędy poprzednich pokoleń. W książce spotkamy również postaci autentyczne - Jarosława Iwaszkiewicza z żoną Anną, Tadeusza Wierusz-Kowalskiego, Stanisława Lilpopa, wspomniany jest także Janusz Korczak.  Wszystko to zaś w sielskiej, swojskiej atmosferze, ale z dynamiczną akcją.

Nie jest to powieść genialna, nie jest to powieść niezwykła, ale sprawnie i ciekawie napisana, wyróżnia się na tle zalewu powieści o domkach w górach, pensjonatach i kobietach odnajdujących swoje drugie ja w tychże wspaniałych okolicznościach przyrody.

Czyta się ją naprawdę dobrze i co najważniejsze, po jej skończeniu ma się ochotę sięgnąć po tom drugi, co z pewnością zaraz uczynię. Tym bardziej, że kończy się tak samo jak się zaczęła – porodem, ale już 1 września 1939 roku…

_________________
Ałbena Grabowska, Stulecie Winnych. Ci, którzy przeżyli, tom I sagi, Wydawnictwo Zwierciadło, Warszawa 2014, s. 329.