POCZUCIE KRESU, JULIAN BARNES

Wydawałoby się, że historia, jak wiele innych. Anthony Webster, główny bohater powieści, jest emerytem, który wspomina swoje życie i ludzi dla niego ważnych. W młodości przyjaźnił się z trzema chłopakami, miedzy innymi z inteligentnym, a może wręcz genialnym Adrianem Finnem. Jak to zwykle bywa w życiu więzy wraz z upływem lat się rozluźniają, każdy idzie we własnym kierunku. Anthony zaczyna studia, korzysta z życia, aż wreszcie poznaje Veronicę – swoją pierwszą dziewczynę. Dziwny to związek i niezbyt satysfakcjonujący dla obydwóch stron, a wręcz frustrujący dla Tony’ego. Para rozchodzi się, a wkrótce Tony dowiaduje się, że jego była dziewczyna zwiazala się z Adrianem.  Tony kończy studia i wyjeżdża do USA, a po powrocie zostaje mu przekazana wiadomość, że Adrian popełnił samobójstwo.

Historia znajduje swój epilog czterdzieści lat później, kiedy emerytowany Tony dostaje niespodziewany spadek i stara się dociec prawdy o sobie, o innych, o życiu, o tym co nam się wydaje i o tym, co jest prawdziwe.  Zastanawia się:

Jak często opowiadamy naszą własną historię życia? Jak często dopasowujemy, upiększamy, dokonujemy chytrych skrótów? Im dłużej trwa życie, tym mniej jest tych, którzy mogliby zakwestionować nasza relacje, przypomnieć nam, że nasze życie nie jest naszym życiem, lecz jedynie historią, którą o swoim życiu opowiadamy. Opowiadamy innym osobom, ale – głównie – samemu sobie.

Jest świadomy upływającego czasu i swojego zwykłego życia:

Lecz czas...jakże czas nas najpierw uziemia, a potem zawstydza. Myśleliśmy, że jesteśmy dojrzali, podczas gdy byliśmy tylko bezpieczni. Wyobrażaliśmy sobie, że jesteśmy odpowiedzialni, a byliśmy tylko tchórzliwi. To, co nazywaliśmy realizmem, okazało się sposobem unikania pewnych rzeczy, nie zaś stawianiem im czoła.

Z fragmentów wspomnień wydzieranych z najciemniejszych zakamarków pamięci własnej i innych, ze skrawku dziennika oraz zapomnianego listu układa na nowo historię, która wyparł już z pamięci i przekształcił ją w zupełnie coś innego.  Co oznacza dla niego prawda?

Niezwykle błyskotliwa to proza napisana pięknym jezykiem. Jeśli ktoś chce, to może się tylko prześliznąć po jej kartkach odczytując ją jako zwykłą historię, ale tyle tutaj mądrych myśli, nad którymi człowiek się może zatrzymać i pochylić, dokonać rachunku własnych zysków i strat. Po raz kolejny uzmysłowiłam sobie, że słowa są potężnym orężem, raz wypowiedzianych nie da się cofnąć. Słowa pociski, które mają zranić, a czasami bywają śmiertelne lub zmieniają całe życie. Kogoś lub nasze własne. Może lepiej czasami zamilknąć, bo nie wszystkie winy można zmazać  zwykłym "przepraszam". Bywają słowa jak miecze. Obosieczne.

To książka do której będę chciała wrócić, zatrzymać się nad tymi zdaniami,  które w czasie tej lektury dotknęłam tylko myślą. Doskonale zdaje sobie sprawę, ze czytałam ją zachłannie, pośpiesznie, a to powieść, która zasługuje, aby ją kontemplować.

Zdania napisane kursywą są cytatami z książki